قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
3279
تاريخ الفي ( فارسى )
نهاد . و باعث فرستادن صلاح الدّين برادر خود را به آن ولايت بود كه چون ايشان به يقين مىدانستند كه ملك نور الدّين در مقام گرفتن مصر به جدّ است و البته او به مصر خواهد آمد ، پس بنابر عاقبتانديشى بر خود قرار داده بودند كه « ما را يك مأمنى بايد بههم رسانيد كه اگر از مقاومت ملك نور الدّين عاجز آييم و مصر را نتوانيم نگاهداشت ، خود را به آنجا كشيم . » و آن مأمن را در دو جا قرار داده بودند . يكى ولايت يمن و يكى ديار نوبه . بنابراين در اين سال برادر خود تورانشاه را به آن ولايت فرستاد . تورانشاه چون به ولايت نوبه رسيد ، اوّل قلعهاى از قلاع ايشان را كه آن را ابريم گفتندى محاصره نمود . بعد از محاربهء بسيار ، چون نوبيان سپر نداشتند ، از زخم تير سپاه اسلام عاجز آمده قلعه را تسليم نمودند . چون تورانشاه آن قلعه و بعضى ديگر از ولايات نوبيان را فتح نمود و چندگاه در آن ولايت اقامت كرده ، بر وى ظاهر شد كه تعب و مشقّت آن بسيار است ؛ چه ، دايما با آن جماعت سبع صفت محاربه نمودن كرايهء « 1 » آن نمىكند و محصول آن ولايت كه غير از دزد چيزى ديگر نمىباشد و اكثر ايشان برهنهاى چند مىباشند ، بنابراين ترك آن ولايت گفته با غنايمى كه از آن ولايت گرفته بود و اكثر غنايم آن ولايت غلام و كنيز نوبى است ، باز به مصر آمد . و از جمله وقايع اين سال آنكه ميانهء مليح بن ليون « 2 » ارمنى ، صاحب بلاد دروب - كه مجاور حلب است - ميانهء سپاه قيصر روم محاربه واقع شد و مليح غالب آمد و جمعى كثير از اشراف و اعيان بطارقهء روم را اسير گرفت . و اموال و اسباب بسيار به دست آورد . و اين مليح ارمنى از جمله امراى ملك نور الدّين بود و ملك نور الدّين او را اقطاع بسيار از بلاد اسلام داده بود . و چون جمعى در اين باب به ملك نور الدّين گفتند كه « بلاد اسلام را به اقطاع ارمنى دادن از ملك بسيار عجيب و غريب مىنمايد . » ملك در جواب گفت كه « من او را به دفع و قتال اهل ملّت خودش نگاهداشتهام و جمعى را از سپاه اسلام از محاربهء كفّار آن حدود خلاص داشتهام . » و باعث جنگ ميانهء مليح و قيصر روم امسال آن بود كه مدينهء مصّيصه « 3 » و طرسوس و اذنه كه از ولايت قيصر روم بود ، به زور ملك نور الدّين متصرّف شده بود . قيصر روم چون بر اين حال اطّلاع يافت ، از جاى درآمده لشكرى انبوه با جمعى از بطارقه ، كه همه خويشان نزديك او بودند ، بر سر مليح فرستاد . مليح با افواج نوريه ، كه در آن حدود مىبودند ، به مدافعت و ممانعت ايشان درآمده آنچنان جنگ مردانه كرد كه فوق آن متصوّر نبود . سى نفر از بزرگان
--> ( 1 ) . برابرى و ارزش . - غياث اللغات به نقل از لغتنامهء دهخدا . ( 2 ) . ق ، م : مليح بن لبون . ( 3 ) . شهرى از ثغور شام بين انطاكيه و بلاد روم در نزديكى طرسوس . - ياقوت ، معجم البلدان .